Zelfzorg bij lichen sclerosus
Wanneer je de diagnose Lichen Sclerosus krijgt, kom je vaak al snel terecht in de medische wereld van zalven en controles. En hoewel die begeleiding ontzettend belangrijk is, merkte ik zelf al vrij snel dat er óók nog een andere laag is. Een laag van zachtheid, afstemming en leren voelen wat jouw lichaam nodig heeft. Want leven met Lichen Sclerosus gaat voor mij niet alleen over het verminderen van klachten, maar ook over de manier waarop je voor jezelf zorgt in het dagelijks leven.
Als ervaringsdeskundige weet ik inmiddels dat zelfzorg bij Lichen Sclerosus veel verder gaat dan “gewoon goed smeren”. Juist in de kleine keuzes van elke dag kun je je huid meer rust geven en je lichaam beter ondersteunen. In deze blog deel ik de adviezen die ik zelf heb meegekregen, aangevuld met mijn eigen ervaring, tips en dingen die voor mij echt verschil hebben gemaakt.
Voorkom dat de huid geïrriteerd raakt bij Lichen Sclerosus
De adviezen van huisarts en gynaecoloog richten zich vaak in de eerste plaats op het voorkomen van huidirritatie. En terecht, want hoe minder prikkeling, hoe meer kans je huid krijgt om tot rust te komen. Daarom zet ik de belangrijkste adviezen graag nog eens overzichtelijk op een rij:
- Was je vulva alleen met lauwwarm water, zonder washand en zonder zeep
- Draag ondergoed van katoen, geen synthetische stoffen die schuren
- Slaap zonder ondergoed zodat je huid ’s nachts kan herstellen
- Draag geen strakke kleding zoals sportleggings of spijkerbroeken
- Koop een goed fietszadel dat minder druk geeft op je vulva (zelf ben ik fan van een hoesje van Texelse schapenwol).
- Was je vulva alleen met lauwwarm water, zonder washand en zonder zeep
Over dat laatste punt wil ik nog iets extra’s zeggen: gebruik ook geen speciale ‘vaginale zeep’. Deze producten zijn wat mij betreft echt onzin. Je vulva en vagina hebben een natuurlijke zuurgraad die zichzelf regelt. Zulke producten verstoren die balans vaak juist en kunnen irritatie bij Lichen Sclerosus verergeren.
Als je ongesteld bent, kijk dan goed wat voor jou het prettigst werkt. Een cup of tampon inbrengen kan pijnlijk zijn, terwijl maandverband juist weer broeierig kan aanvoelen. Mijn tip is om te experimenteren met uitwasbaar menstruatie ondergoed of te kiezen voor biologische tampons of maandverband zonder chemische toevoegingen.
De behandeling met hormoonzalf
De standaardbehandeling van Lichen Sclerosus is een crème met corticosteroïden, een sterke ontstekingsremmer. Vaak krijg je Dermovate (clobetasol) voorgeschreven, die jeuk en pijn snel kan verminderen.
Er bestaan verschillende meningen over hoe lang je deze hormoonzalf bij Lichen Sclerosus kunt gebruiken. Sommige mensen zijn bang dat de huid er dunner van wordt, maar onderzoek laat zien dat langdurig gebruik in een lagere dosis veilig en effectief kan zijn — ook als je minder of geen klachten hebt. Door te blijven smeren, vlamt Lichen Sclerosus vaak minder snel op. Ook verklein je daarmee de kans op vergroeiingen, littekens en vulvakanker. Overleg hierin altijd met je arts wat voor jouw situatie passend is.
Vette zalf voor Lichen Sclerosus
Naast de hormoonzalf is het belangrijk om je huid goed vet te houden, het liefst minimaal twee keer per dag. Artsen schrijven vaak een vette zalf met vaseline voor, maar zelf merk ik dat deze aardolieproducten mijn huid eerder afsluiten dan echt voeden.
Uit mijn eigen ervaring weet ik dat natuurlijke oliën bij Lichen Sclerosus vaak veel prettiger aanvoelen. Denk bijvoorbeeld aan: Sheabutter (ontstekingsremmend en mijn persoonlijke favoriet, Kokosolie en Jojoba-olie)
Je kunt ook kiezen voor speciale producten zoals de Regeneratieolie van Puur Vrouw of de Peach ’n Love olie van Healing Mary. Deze producten zijn niet goedkoop, maar juist als je met zulke kwetsbare klachten leeft, vind ik het belangrijk dat je jezelf iets gunt wat echt fijn voelt.
Nog iets wat ik hierin belangrijk vind: smeer de zalf of olie niet snel op omdat het “moet”. Maak er, als het lukt, een liefdevol ritueel van. Zeker ’s avonds in bed. Neem de tijd, geef aandacht aan dat gebied en raak jezelf zacht aan. Alleen dat kan al iets veranderen in hoe je je tot je lichaam verhoudt.
Vrij nooit met pijn
De natuurlijke oliën die ik hierboven noemde, zijn bij Lichen Sclerosus ook heel fijn te gebruiken als glijmiddel. Gewone glijmiddelen bevatten vaak ingrediënten die de huid juist kunnen uitdrogen of een branderig gevoel geven.
Bij intimiteit met Lichen Sclerosus is het extra belangrijk om de tijd te nemen. Een voedende olie kan aanraking, ontspanning en voorspel veel zachter maken. Mijn belangrijkste advies hierin is simpel: vrij nooit met pijn. Je lichaam verdient veiligheid, zachtheid en ontspanning. Kies daarom iets dat goed smeert én voedend is voor de huid, in plaats van een glijmiddel op waterbasis dat snel opdroogt.
Andere tips voor Lichen Sclerosus
Er zijn nog een paar dingen die voor sommige vrouwen helpend kunnen zijn bij zelfzorg:
Warme zitbaden
Een zitbad met zeezout of kamille kan verzachtend werken bij klachten van Lichen Sclerosus.
Warmte toepassen
Warmte helpt vaak om spanning en ongemak te verminderen. Je kunt bijvoorbeeld op een warm kersenpit kussen of een kruik zitten (gewoon met je kleding aan).
Pas op met yoni steaming
Hoewel dit soms wordt aangeraden bij vaginale klachten (in de alternatieve geneeskunst), raad ik het bij Lichen Sclerosus echt af. De kwetsbare huid kan verbranden of extra geïrriteerd raken, en ook het risico op infecties neemt toe.
Kleimasker voor lichen sclerosus
Sommige vrouwen hebben baat bij een kleimasker. Je maakt dit door witte kleipoeder te mengen met jojoba-olie en water tot een papje. Dit smeer je op je vulva (maar alleen als je geen wondjes of scheurtjes hebt). Leg er daarna een warme, natte handdoek op zodat de klei niet uitdroogt. Na ongeveer tien minuten spoel je het goed af en smeer je je huid weer in met een natuurlijke olie. Probeer het de eerste keer eventueel wat korter uit om te kijken hoe je huid reageert. Ik koop mijn natuurlijke oliën en klei zelf bij Natural Heroes.
Bekijk jezelf met liefde
Het advies is vaak om jezelf maandelijks met een spiegel te bekijken, zodat je veranderingen in kleur, vorm of huidstructuur sneller opmerkt. Dat is waardevol, en ik begrijp waarom dit wordt aangeraden.
Tegelijk wil ik je uitnodigen om daar nog iets aan toe te voegen. Probeer jezelf niet alleen te bekijken vanuit controle of angst, maar ook vanuit zachtheid. Vanuit liefde. Kijk niet alleen naar wat anders is geworden of wat je misschien moeilijk vindt om te zien, maar probeer met compassie aanwezig te zijn bij je eigen lichaam.
Voor mij voelde dat in het begin helemaal niet vanzelfsprekend. Maar juist door vaker op een rustige manier te kijken, veranderde er ook iets in de relatie met mijn lichaam. Niet in één keer, maar wel stap voor stap. Misschien kan dat voor jou ook zo zijn.
Conclusie
Zelfzorg bij Lichen Sclerosus gaat voor mij verder dan alleen medische behandeling. Juist door je huid met zachtheid te verzorgen, irritatie te voorkomen en echt te luisteren naar wat jouw lichaam nodig heeft, kunnen je klachten tot rust komen.
Praktijk Lotte Boekhout
Heb je lichen sclerosus en heb je te horen gekregen dat je er “maar mee moet leren leven”? Ik geloof dat het anders kan.
In mijn begeleiding is er ruimte voor wat deze klachten vanbinnen met je doen en onderzoeken we samen wat jij nodig hebt om weer grip te krijgen op je klachten. Nieuwsgierig wat er voor jou mogelijk is?Je bent welkom bij mijn online spreekuur of voor een gratis inzichtsessie.
1-op-1 Begeleiding Online Spreekuur