Wat psychedelica, hormonen en de vrouwelijke cyclus met elkaar te maken hebben
Op de ochtend van de ceremonie word ik wakker met buikpijn. Ik ben op dag 38 van mijn cyclus. Mijn menstruatie komt normaal rond dag 30 of 31, maar de laatste maanden is er iets veranderd. Mijn cycli worden langer en mijn menstruatie komt steeds later.
Een paar uur later lig ik op een matras in een warme woonkamer, omringd door alleen maar vrouwen. Ik neem de truffels. Mijn lichaam wordt zwaarder en langzaam zak ik dieper de ervaring in. Beelden, herinneringen en emoties bewegen door me heen. Toch kom ik steeds terug op dezelfde plek: mijn onderbuik. Het voelt alsof daar iets gezien wil worden.
Halverwege de ceremonie begint mijn menstruatie.
Toeval? Misschien. Maar zo voelt het niet.
Op dat moment begeleid ik al enkele jaren psychedelische ervaringen. Ik dacht veel na over voorbereiding, integratie, het creëren van een veilige setting en de omstandigheden voor een reis. Maar één vraag was nooit bij me opgekomen: Waar bevindt deze vrouw zich in haar cyclus?
Dat voelt nu vreemd. Gedurende hun leven ervaren miljarden vrouwen een hormonale cyclus die invloed kan hebben op energie, stemming, slaap, pijn en seksualiteit. Toch krijgt de cyclus nog altijd weinig aandacht binnen het psychedelische veld.
Een historische blinde vlek
De psychedelische wereld heeft deze blinde vlek niet zelf gecreëerd. Lange tijd werd in medisch onderzoek het mannelijk lichaam als norm genomen, waardoor er hardnekkige kennishiaten zijn ontstaan rondom de gezondheid van vrouwen.
Endometriose is daar een voorbeeld van. Het is een chronische aandoening waarbij weefsel dat lijkt op het baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit, wat ontstekingen en littekenweefsel kan veroorzaken. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie treft endometriose wereldwijd ongeveer één op de tien vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Toch wordt de diagnose vaak pas laat gesteld en worden klachten zoals ernstige menstruatiepijn nog regelmatig genormaliseerd of aan andere oorzaken toegeschreven.
Diezelfde blinde vlek zien we terug in psychedelisch onderzoek.
Wat zegt de wetenschap?
Onderzoek naar psychedelica heeft zich de afgelopen jaren snel ontwikkeld, vooral op het gebied van mentale gezondheid. Onderzoek naar hormonen, de menstruatiecyclus en verschillende levensfasen van vrouwen staat daarentegen nog in de kinderschoenen.
Een verkennende studie interviewde elf vrouwen met premenstruele dysfore stoornis (PMDD), een ernstige cyclusgerelateerde aandoening waarbij stemmings- en andere klachten vóór de menstruatie ontstaan en het dagelijks functioneren kunnen beïnvloeden. De deelnemers beschreven na het gebruik van psilocybine minder emotionele ontregeling en meer zelfcompassie. Sommigen stemden hun sessies bewust af op hun cyclus; meerdere vrouwen vermeden de luteale fase omdat deze periode voor hen emotioneel intenser of onvoorspelbaarder was. De studie was klein, kwalitatief en gebaseerd op zelfrapportage. Ze kan daarom niet aantonen dat psilocybine PMDD behandelt.
Een tweede studie beschreef drie vrouwen die veranderingen in hun menstruatie rapporteerden na het gebruik van klassieke psychedelica. Eén vrouw kreeg na een periode zonder menstruatie weer een cyclus; een andere werd eerder dan verwacht ongesteld. Een derde vrouw, bij wie later PCOS werd vastgesteld, rapporteerde tijdelijk regelmatigere cycli. Drie casussen kunnen geen oorzaak-gevolgrelatie aantonen. Ze laten wel zien hoeveel er nog onbekend is.
Tijdens ICPR 2026 stelde neurowetenschapper Grace Blest-Hopley dat cyclusgerelateerde veranderingen zowel de effecten van een psychedelische ervaring als de mentale en emotionele toestand waarmee een vrouw die ervaring ingaat, kunnen beïnvloeden.
Bewustzijn van de cyclus
De afgelopen jaren zie ik een bredere beweging richting meer bewustzijn van de cyclus: leren herkennen van patronen in energie, stemming en lichamelijke signalen.
In mijn praktijk vertellen steeds meer vrouwen dat ze niet langer tegen hun lichaam willen vechten. Ze willen leren ermee samen te werken. Tegelijkertijd groeit de belangstelling voor psychedelica. Dat roept een interessante vraag op:
Kunnen psychedelica sommige vrouwen helpen om zich op een andere manier tot hun cyclische lichaam te verhouden?
De cyclus als onderdeel van voorbereiding
In de psychedelische wereld spreken we vaak over set and setting: iemands mindset en de omgeving waarin een ervaring plaatsvindt. Het lichaam hoort wat mij betreft ook in dat gesprek thuis.
Een vrouwenlichaam voelt niet iedere dag hetzelfde. De fase van de cyclus kan een andere context creëren voor een psychedelische ervaring, hoewel er nog onvoldoende bewijs is om een ‘beste’ fase aan te wijzen.
Een zinvollere vraag is misschien: Welke fase van mijn cyclus sluit het beste aan bij de intentie waarmee ik deze reis inga, en welke ondersteuning heb ik nodig?
Menstruatie
Tijdens de menstruatie hebben sommige vrouwen meer behoefte aan rust en tijd naar binnen. Voor hen kan een psychedelische ervaring in deze fase extra introspectief aanvoelen. Thema’s als loslaten, rouw, vergeving of het afsluiten van een hoofdstuk kunnen meer op de voorgrond komen.
Als de menstruatie gepaard gaat met ernstige pijn of duidelijke emotionele klachten, kan het uitstellen van een ervaring en het zoeken van passende ondersteuning een betere keuze zijn.
Folliculaire fase – na de menstruatie, voor de ovulatie
Na de menstruatie stijgt het oestrogeen doorgaans richting de ovulatie. Sommige vrouwen voelen zich in deze periode energieker of stabieler.
In mijn praktijk ervaren sommige vrouwen deze fase als ondersteunend voor intenties rondom persoonlijke groei, creativiteit, een nieuwe richting of het doorbreken van oude patronen.
Rond de ovulatie
Ovulatie is het moment waarop een eierstok een eicel vrijgeeft. Rond deze periode veranderen de hormoonspiegels en is de vruchtbaarheid het hoogst. Sommige vrouwen ervaren ook meer energie of een positievere stemming.
In mijn praktijk merken sommige vrouwen dat thema’s als vrouwelijkheid, seksualiteit, intimiteit en relaties in deze fase gemakkelijker toegankelijk zijn.
Ben je gevoelig voor PMS of PMDD, dan is het ook de moeite waard om vooruit te kijken. Integratie stopt immers niet wanneer de psychedelische ervaring eindigt; deze loopt door in de dagen en weken erna. Als die periode samenvalt met een fase waarin je doorgaans meer klachten ervaart, is het goed om vooraf na te denken over welke extra ondersteuning je mogelijk nodig hebt.
Luteale fase – na de ovulatie, voor de menstruatie
Na de ovulatie stijgt progesteron en daalt het weer richting de menstruatie als er geen zwangerschap ontstaat. Sommige vrouwen merken weinig verschil, terwijl anderen stemmingswisselingen, PMS-klachten, vermoeidheid of een grotere emotionele gevoeligheid ervaren.
Een psychedelische ervaring kan in deze fase voor sommige vrouwen intenser aanvoelen. Voor vrouwen met ernstige PMS, PMDD of sterke stemmingsveranderingen kan het verstandiger zijn de ervaring uit te stellen of de timing te bespreken met een gekwalificeerde professional.
Een vrouwelijk perspectief op de toekomst
Mijn hoop is dat de vrouwelijke cyclus en de gezondheid van vrouwen een vanzelfsprekend en erkend onderdeel worden van het psychedelische veld.
De vraag ‘Waar ben je in je cyclus?’ zou wat mij betreft net zo normaal moeten worden als vragen naar medicatie, mentale gezondheid of de intentie achter een psychedelische ervaring.
Wanneer je een psychedelische ervaring overweegt, is het daarom belangrijk om ook te kijken naar de persoon die je begeleidt. Begrijpt diegene de menstruatiecyclus, hormonale gezondheid en verschillende levensfasen van vrouwen? En weet diegene waar de grenzen van zijn of haar expertise liggen en wanneer een arts of psycholoog moet worden betrokken?
Kennis over vrouwen, hormonen en psychedelica is nog geen standaardonderdeel van psychedelische begeleiding. Kies daarom bewust. Zoek iemand die niet alleen kijkt naar de psychedelische ervaring, maar jou als geheel ziet.
Als vrouw.
Bewuste voorbereiding begint ook bij jezelf. Vraag jezelf niet alleen af: ‘Wat wil ik uit deze ervaring halen?’ Maar ook: ‘Hoe kan deze ervaring mij helpen een diepere relatie op te bouwen met mijn lichaam en mijn cyclus, in plaats van ertegenin te leven?’
Dit is een vertaalde en verkorte versie van het oorspronkelijke artikel dat ik schreef voor PsyStandard. In het volledige artikel ga ik dieper in op de relatie tussen psychedelica, hormonen en de vrouwelijke cyclus, en deel ik meer over mijn ervaringen uit de praktijk.
Lees het volledige artikel op PsyStandard:
Living with Your Cycle, Not Against It: What Psychedelics, Hormones and the Female Cycle Have to Do With Each Other