De relatie tussen je bekkenbodem en lichen sclerosus

Heb je ooit gehoord van de term bekkenbodemspieren en gedacht: wat betekent dit nou eigenlijk voor mij? Als vrouw met lichen sclerosus kan je bekkenbodem een sleutelrol spelen in hoe je klachten (zoals pijn of ongemak) aanvoelen. Er is veel wat je zelf kunt doen om spanning los te laten en je klachten te verminderen. In deze blog sta ik stil bij wat precies je bekkenbodem is, hoe spanning ontstaat, en vooral: hoe je jouw bekkenbodem kunt leren ontspannen, zodat je je weer wat vrijer voelt in je lichaam.

Laten we samen die vicieuze cirkel van spanning en pijn doorbreken!

Wat is je bekkenbodem en waarom speelt die een rol bij lichen sclerosus?

Je bekkenbodem kun je het beste vergelijken met een hangmatje. Het is een groep spieren die laag in je bekken lopen: van je schaambeen aan de voorkant naar je stuitje aan de achterkant, en van heupbeen naar heupbeen. Dit hangmatje ondersteunt je organen – zoals je blaas, darmen en baarmoeder – en is daarnaast verantwoordelijk voor belangrijke functies zoals:

• Plassen en ontlasten: deze spieren helpen je de controle te houden.
• Seksualiteit: je bekkenbodem speelt een belangrijke rol in hoe je intimiteit ervaart.
• Lichaamsstabiliteit: het hangmatje zorgt ervoor dat je bekken en romp goed samenwerken.

Als de bekkenbodemspieren soepel en ontspannen zijn, werkt het bekkengebied zoals het hoort. Maar als er spanning ontstaat, kan dat ongemak, pijn en zelfs problemen met intimiteit veroorzaken. Bij lichen sclerosus zien we dat maar al te vaak gebeuren.

Hoe lichen sclerosus invloed heeft op je bekkenbodem

Wanneer je leeft met lichen sclerosus, kun je last hebben van pijn, jeuk of ongemak aan je vulva. Je lichaam heeft daarop een natuurlijke reactie: het beschermt zichzelf. Die bescherming vertaalt zich in het aanspannen van je spieren, waaronder je bekkenbodem. Dit beschermingsmechanisme treedt in werking bij zowel directe pijn, als al het vooruitzicht van pijn.

Denk bijvoorbeeld aan hoe je onbewust je schouders omhoog trekt als je gespannen bent. Hetzelfde gebeurt in je bekken bij pijn of angst voor ongemak. Maar die spanning kent een keerzijde. Wanneer je bekkenbodem chronisch gespannen blijft, ontstaat er een vicieuze cirkel. Door die gespannen spieren:

• Blijft je lichaam in een toestand van stress en beschermingsmodus.
• Wordt de doorbloeding minder, waardoor je huid minder goed herstelt.
• Kan die spanning zelf pijnlijk worden, wat weer extra klachten veroorzaakt.

Pijn tijdens intimiteit, een negatieve spiraal

Veel vrouwen met lichen sclerosus herkennen dit. Stel, je hebt pijn of ongemak ervaren bij vrijen. De volgende keer dat je intiem wordt, verwacht je die pijn opnieuw en spant je bekkenbodem zich automatisch aan om je te ‘beschermen’. En zo beland je in een vicieuze cirkel: spanning → pijn → meer spanning → meer pijn.

Het gevolg? Je bekkenbodem spant zich als verdedigingsmechanisme nóg meer aan. Deze spanning zorgt voor minder doorbloeding, maakt het moeilijker om te ontspannen (misschien word je steeds minder ‘nat’) en creëert mogelijk opnieuw pijn. Die nieuwe ervaring bevestigt de angst, waardoor de cirkel steeds verder doorgaat.

3 effectieve manieren om je bekkenbodem meer te ontspannen

Het goede nieuws? Je kunt leren om je bekkenbodem te ontspannen. Dit is een essentiële stap richting herstel. Niet alleen ondersteunt het je genezing, maar ook je algehele welzijn. Vanuit zowel eigen ervaring als expertise deel ik hieronder oefeningen die veilig en effectief zijn om spanning los te laten. Probeer ze uit en merk welk effect ze hebben op hoe je je voelt.

Yin Yoga

Yin yoga is perfect als je zoekt naar een zachte manier om de spanning in je bekkengebied los te laten. Het doel is om houdingen langer vast te houden zodat diepe lagen van spanning (zoals bindweefsel) kunnen ontspannen.

Happy Baby Pose
Lig op je rug, trek je knieën naar je borst en pak met je handen de buitenkant van je voeten vast. Laat je knieën zachtjes richting je oksels zakken terwijl je voeten naar boven wijzen. Deze houding opent je bekken en brengt ontspanning in de bekkenbodem. Start met 2-3 minuten.

Vlinderhouding
Ga liggen op je rug, breng je voetzolen tegen elkaar en laat je knieën naar buiten vallen. Voor extra comfort kun je kussens onder je knieën leggen. Deze houding opent je bekken en helpt je spieren los te laten. Probeer 2-5 minuten ontspannen te blijven in deze positie.

Actieve rusthouding

Als alles te veel voelt en je lichaam gespannen blijft, kan de actieve rusthouding wonderen doen. Het enige wat je hoeft te doen is liggen.

Ga op je rug liggen en leg je benen op een verhoging (bijvoorbeeld op de rand van de bank of een kussen) zodat je knieën in een hoek van 90 graden staan. Plaats je handen op je onderbuik en adem rustig in en uit. Voel hoe je onderlichaam zakt en de spanning wegglijdt. Blijf 10-20 minuten liggen voor een diepe ontspanning.

Bekkenkantelingen

Deze simpele oefening helpt je bewust contact te maken met je spieren in het bekkengebied.

Lig op je rug, met je voeten op de grond en knieën gebogen. Kantel je bekken langzaam omhoog (zodat je rug bol wordt) en omlaag (zodat je onderrug holler aanvoelt). Adem in als je naar beneden kantelt en adem uit als je omhoog komt. Doe dit 10 keer heel rustig en observeer hoe je bekken aanvoelt.

Ontspanning helpt je klachten te verminderen

Door te leren ontspannen, verbeter je de doorbloeding in je bekkengebied, wat cruciaal is voor herstel van de huid. Het verlaagt ook pijn veroorzaakt door spierspanning, en helpt je een gevoel van ontspanning in je lichaam terug te krijgen. Dit maakt bekkenbodemontspanning een waardevolle toevoeging aan je behandelplan.

Vergeet niet: ontspanning is géén vervanging voor medische behandelingen, maar het kan jouw herstelproces wel enorm ondersteunen. Gun jezelf deze rust. Kleine momenten van aandacht maken al een groot verschil.

Heb je hier hulp bij nodig? Een bekkenfysiotherapeut kan je begeleiden met op maat gemaakte oefeningen en praktische ondersteuning.

Ga naar mijn nieuwste artikelen over lichen sclerosus

• Behandeling van lichen sclerosus
• Voeding bij Lichen Sclerosus
• De bekkenbodem en Lichen Sclerosus
• Zelfzorg bij Lichen Sclerosus
• Symptomen, diagnose en tips om met LS om te gaan